Boekhouder bekijkt belastingdocumenten achter een laptop Boekhouder bekijkt belastingdocumenten achter een laptop

Inlogrechten delegeren aan je boekhouder: hoe werkt machtiging via eHerkenning en DigiD Machtigen

Je boekhouder belt: hij kan niet in Mijn Belastingdienst Zakelijk, de aangifte staat te wachten en de deadline is overmorgen. Dan blijkt dat hij al tijden op jouw DigiD-inloggegevens werkt, want jullie hebben nooit goed geregeld wie waarvoor toegang heeft. Herkenbaar? Het is een veelgemaakte fout, en de oplossing is simpeler dan je denkt als je weet welke route je moet nemen.

Wat er misgaat als je niets regelt

Veel ondernemers geven hun boekhouder toegang door simpelweg hun inlognaam en wachtwoord te delen. Dat klinkt praktisch, maar het is zowel onveilig als in strijd met de gebruiksvoorwaarden van de Belastingdienst en UWV. Je bent als ondernemer aansprakelijk voor alles wat met jouw inloggegevens gebeurt. Bovendien: als de boekhouder zijn werk niet kan afmaken omdat hij helemaal geen toegang heeft, loop je boetes op voor te late aangifte. Dat los je op met een machtiging.

Twee routes, één keuze

Welk systeem je gebruikt, hangt af van je rechtsvorm. Als zzp’er of eenmanszaak gebruik je DigiD Machtigen. Heb je een bv, vof, stichting of een andere rechtspersoon, dan ga je via eHerkenning. Twijfel je? Kijk naar je KvK-inschrijving. Staat daar een persoon als eigenaar zonder aparte rechtsvorm, dan is DigiD Machtigen jouw route. In alle andere gevallen kies je voor eHerkenning.

Route 1: DigiD Machtigen instellen

Ga naar machtigen.digid.nl en log in met je eigen DigiD. Je zoekt je boekhouder op via naam of KvK-nummer. Daarna selecteer je per dienst welke bevoegdheden je toekent. Je kunt kiezen uit onder andere Belastingdienst Particulieren, Toeslagen en MijnUWV. Vink alleen aan wat je boekhouder echt nodig heeft. Heeft hij niets met jouw toeslagen te maken, dan laat je dat vakje leeg. De machtiging wordt direct zichtbaar in het DigiD-account van je boekhouder.

Route 2: eHerkenning-machtiging aanmaken

Log in op beheer.eherkenning.nl met je eigen eHerkenning-middel. Dat middel heb je nodig om überhaupt te kunnen machtigen, dus als je er nog geen hebt, schaf dat eerst aan via een erkende leverancier zoals Signicat, DigiCert of KPN. Eenmaal ingelogd voeg je je boekhouder toe als gemachtigde. Je kiest een betrouwbaarheidsniveau en koppelt specifieke diensten.

Betrouwbaarheidsniveaus in gewone taal

eHerkenning kent vier niveaus, maar voor boekhouders zijn EH2+, EH3 en EH4 relevant. EH2+ is vergelijkbaar met een gewoon wachtwoord met sms-verificatie en volstaat voor eenvoudige raadplegingen. EH3 vereist een extra verificatiestap, zoals een app of token, en is vereist voor belastingaangifte en loonaangifte. EH4 is het hoogste niveau, bedoeld voor situaties met grote financiële of juridische consequenties, en wordt zelden gevraagd voor standaard boekhoudwerk. Kies EH3 als je boekhouder aangifte doet; dat dekt het meeste.

Stap 1: Belastingdienst Zakelijk koppelen en controleren

Na het aanmaken van de machtiging ga je naar Mijn Belastingdienst Zakelijk en controleer je of de machtiging zichtbaar is. Laat je boekhouder ook inloggen en een eenvoudige testhandeling uitvoeren, zoals het ophalen van een overzicht van aangiftes. Zo voorkom je verrassingen op het moment dat een echte deadline nadert. Ziet hij de juiste gegevens? Dan is de koppeling geslaagd.

Stap 2: UWV en andere overheidsdiensten toevoegen

Een machtiging voor de Belastingdienst geldt niet automatisch voor UWV of andere portalen. Je machtigt per portaal apart. Voor MijnUWV gaat dit via DigiD Machtigen of via het werkgeversportaal van UWV, afhankelijk van je situatie. Vraag je boekhouder vooraf welke portalen hij nodig heeft, zodat je alles in één keer goed instelt en hij daarna meteen aan de slag kan.

Wat je boekhouder zelf moet regelen

Jij geeft de machtiging, maar je boekhouder moet ook zijn kant op orde hebben. Hij heeft een geldig eHerkenning-middel nodig op het juiste betrouwbaarheidsniveau, of een actief DigiD als het om de zzp-route gaat. Daarnaast is het verstandig om samen een dienstverleningsovereenkomst te ondertekenen. Daarin staat wie verantwoordelijk is voor welke handelingen en hoe jullie omgaan met gegevens. Dat beschermt jullie allebei.

Jaarlijkse controle en verlenging

Machtigingen verlopen niet allemaal automatisch, maar sommige hebben een einddatum die je zelf instelt. Check minstens één keer per jaar of alle machtigingen nog kloppen. Een goede gelegenheid is vlak na de jaarwisseling, als je toch je administratie doorloopt. Controleer dan ook of je boekhouder zijn eigen eHerkenning-middel heeft verlengd, want een verlopen middel aan zijn kant blokkeert de toegang net zo goed als een ontbrekende machtiging.

Stap 3: Toegang intrekken bij einde samenwerking

Stopt de samenwerking met je boekhouder, trek dan direct alle rechten in. Doe dit in beide systemen: via machtigen.digid.nl voor DigiD-machtigingen en via beheer.eherkenning.nl voor eHerkenning-machtigingen. Verwijder de boekhouder als gemachtigde en vraag een bevestiging op van de intrekking, ook al is dat maar een schermafdruk. Zo heb je bewijs dat je actie hebt ondernomen als er later vragen rijzen over wie wanneer toegang had.

Valkuilen die je wilt vermijden

Een veelgemaakte fout is machtigen op persoon in plaats van op organisatie. Als je boekhouder van kantoor wisselt maar wel dezelfde persoon blijft, loopt de machtiging mogelijk door. Maar is het kantoor de gemachtigde partij en vertrekt de boekhouder daar, dan heeft zijn opvolger geen toegang tenzij je de machtiging opnieuw aanmaakt. Bespreek dit vooraf met je boekhouder en leg vast op welk niveau de machtiging staat.

Een andere valkuil: te brede toegang geven om gedoe te voorkomen. Het is verleidelijk om alles aan te vinken, maar zo geef je meer bevoegdheden dan nodig. Geef je boekhouder toegang tot wat hij voor zijn werk nodig heeft, en niks meer. Dat is niet alleen veiliger, het is ook netter richting je boekhouder zelf.

Bepaal eerst je rechtsvorm, kies dan DigiD Machtigen of eHerkenning, en stel per dienst de juiste bevoegdheden in. Doe daarna een testrun samen met je boekhouder en plan een jaarlijkse controle in. Dan weet je zeker dat de toegang klopt op het moment dat het telt.